Metoda aktywnego słuchania muzyki wg Betti Strauss

Batii Strauss pochodzi z Izraela, Polskę odwiedziła w 1997 roku. Pragnęła przybliżyć dzieciom muzykę klasyczną i po wielu latach poszukiwań znalazła na to skuteczny sposób. Stworzyła metodę aktywnego słuchania muzyki. Dzieci słuchają utworu i wykonują proste ruchy rytmiczne siedząc albo ruchy taneczne według wskazówek nauczyciela. W przypadku dzieci młodszych, są to proste ruchy, ilustrujące krótkie opowiadanie związane z każdym utworem muzycznym.

Metoda Batii Strauss daje dzieciom okazję uczestniczenia w utworze muzycznym, przeniknięcia do jego struktury, a w konsekwencji radosny i rozumny odbiór dzieła. Dzieci odczuwają i przeżywają radość wspólnoty tworzenia, dostępną, jakby się mogło wydawać, tylko artystom. Metoda aktywnego słuchania muzyki pozwala  na swobodną zamianę ról, jakie mogą pełnić dzieci w danym utworze muzycznym, raz występując w roli wykonawcy, a za chwilę wcielając się w dyrygenta. Dzięki tej metodzie, kształcą swoją wyobraźnię dźwiękową. A utwór, mimo wielokrotnego słuchania nie traci na atrakcyjności.

            Nauczyciele, którzy korzystają z tej metody mają możliwość rozwijania aktywności twórczej, własnej i ucznia, nawet, jeśli mają mniejsze doświadczenie muzyczne.
      Słuchanie muzyki metodą Batii Strauss integruje różne formy aktywności: słuchanie, granie, tańczenie i śpiewanie z elementami pantomimy, dramy i różnych form plastycznych. Pozwala w sposób niewerbalny odkryć różne aspekty dzieła muzycznego: jego formę, tempo i rytm oraz dynamikę i barwę oraz w stosunkowo krótkim czasie osiągnąć cel zamierzony przez nauczyciela.


            Autorka podaje następujące etapy pracy z utworem:

  1. Fabularyzowanie muzyki połączone z prostymi ruchami rytmicznymi.
  2. Realizacja w tańcu.
  3. Gra na instrumentach.
  4. Połączenie tańca z instrumentacją.
  5. Mówienie o muzyce.

     Praca z utworem muzycznym w metodzie Batii Strauss ma kilka etapów:

  1. Pierwszym jest wysłuchanie przez dzieci utworu muzycznego, wypowiedzi dzieci na jego temat dotyczące nastroju , tempa, dynamiki, barwy, wysokości dźwięków, długości utworu.
  2. Drugim etapem jest samodzielne stworzenie przez nauczyciela opowieści, bajki nawiązującej do słyszanej muzyki, jej nastroju, poszczególnych dźwięków, zmian barwy, natężenia dźwięków.
  3. Trzecim etapem pracy jest przedstawienie utworu przy pomocy ruchu ilustrującego jego treść. Ruchy powinny być sugestywne i wyraziste, szybkie bądź wolne, gwałtowne i żywiołowe albo spokojne i delikatne. Sposób ilustracji ruchowej i wykonywanego przy niej zadania ruchowego zależy od utworu muzycznego. Treść bajki, opowiadania można przedstawić przy pomocy gestów i tańca.
  4. Kolejnym etapem jest utworzenie orkiestry z dyrygentem na czele. Dyrygent wykonując określone znaki podaje rytm grania poszczególnych instrumentów. Orkiestra dziecięca realizuje swoje fragmenty tworząc akompaniament do utworu. Dzieci powinny być ustawione w rzędach, natomiast dyrygent naprzeciwko. Dyrygent stojący naprzeciw ma cały czas  grających w zasięgu wzroku, a jego gesty kierowane są w kierunku konkretnych dzieci.
  5. Ostatni etap to gra na instrumentach perkusyjnych wg partytury graficznej. Każdemu znakowi na partyturze odpowiada konkretny instrument. Można oczywiście zastosować instrumenty niekonwencjonalne, takie jak: woreczki foliowe, patyki, klucze, dzwoneczki, kubeczki plastikowe.

Jest to metoda twórcza, i nawet jeśli jakaś czynność na początku sprawia trudność czy jest niemożliwa do wykonania, można ją pominąć bądź zastąpić inną aktywnością, najważniejsza jest więc dobra zabawa, czerpanie radości z muzyki, psychiczne odprężenie i relaks, satysfakcja z samodzielnego jej tworzenia, naprawdę warto ją więc wykorzystywać w pracy terapeutycznej z dziećmi.

     Dzieci z wielkim zadowoleniem uczestniczą w tej formie zajęć. Poza walorami edukacji twórczej ma ona wielkie znaczenie w naturalnym kształceniu zrozumienia zasad współdziałania dla osiągnięcia wspólnego celu, przestrzegania ustalonych reguł, ról i koncentracji. Nawet bardzo żywe dzieci dobrze reagują na ten rodzaj zadania.